जबाबदार AI वापराबद्दलचे निवेदन पुरेसे का नाही?
जबाबदार AI वापराबाबतचे निवेदन पुरेसे नसते, कारण त्यात हेतू मांडलेले असतात; पण मंगळवारी दुपारी नेमके काय करायचे हे व्यस्त सहकाऱ्याला त्यातून समजत नाही. नियंत्रण उपायच त्या निवेदनाचे प्रत्यक्ष वर्तनात रूपांतर करतात.
मेरिडियन कव्हर नावाच्या एका काल्पनिक, 60 जणांच्या विमा दलाल कंपनीची कल्पना करा. तिचा दावे हाताळणारा संघ दाव्याच्या स्थितीबद्दलच्या ग्राहकांच्या ईमेलना उत्तरांचे मसुदे तयार करण्यासाठी AI सहाय्यक वापरू लागतो. संचालक कामकाज प्रमुख सॅम यांना 'आपण AI जबाबदारीने वापरतो आहोत याची खात्री करा' असे सांगतात. आज सॅम यांच्याकडे काय आहे तर अंतर्गत संकेतस्थळावर 'मेरिडियन AI चा वापर नैतिकतेने आणि जबाबदारीने करते' हे एक वाक्य, सहाय्यकासाठी सर्वांनी वापरायचे एकच प्रवेश खाते, कोणत्या उत्तरांचे मसुदे AI ने बनवले याची कोणतीही नोंद नाही आणि दावा अजून तपासाधीन असतानाही तो मंजूर झाल्याचे सांगितलेल्या एका ग्राहकाची तक्रार.
AI च्या जबाबदार वापराच्या मूलभूत पद्धती कोणत्या?
जबाबदारीने AI वापरण्याच्या मुख्य पद्धती म्हणजे लेखी वापर धोरण, AI कुठे वापरले जाते याची नोंदवही, जोखमीनुसार मानवी पुनरावलोकनाचा टप्पा, प्रत्येक वापराचे संक्षिप्त दस्तऐवजीकरण, नमुना तपासण्यांसह देखरेख आणि घटना हाताळण्याची निश्चित व्यवस्था. NIST च्या AI जोखीम व्यवस्थापन चौकटीत अशा कामांची चार कार्यांत विभागणी केली आहे: शासन, नकाशांकन, मापन आणि व्यवस्थापन.
नियमन: धोरण लिहा आणि जबाबदार व्यक्तींची नावे ठरवा
कोणत्या साधनांना मान्यता आहे, त्यांत कोणता डेटा वापरता येतो आणि AI च्या प्रत्येक वापराची जबाबदारी कोणाची आहे हे स्पष्ट करा. NIST च्या मते, प्रशासन म्हणजे इतर कार्ये ज्या संस्कृतीवर, धोरणांवर आणि उत्तरदायित्वावर अवलंबून असतात, त्यांची उभारणी करणे.
नोंदणी: प्रत्येक वापर आणि त्याचा संदर्भ नोंदवा
प्रत्येक वापरासाठी नोंदवहीत एका ओळीत नोंद ठेवा: उद्देश, वापरकर्ते, साधन, संबंधित डेटा आणि काही चुकल्यास कोणावर परिणाम होऊ शकतो.
मोजमाप: ठरावीक वेळापत्रकानुसार गुणवत्ता तपासा
समस्या समजण्यासाठी तक्रारींवर अवलंबून न राहता, नियमितपणे निवडक निष्पत्तींची छोट्या तपासणीसूचीनुसार तपासणी करा आणि त्रुटींचे प्रमाण नोंदवा.
व्यवस्थापन: आढळलेल्या गोष्टींवर कृती करा
दिलेली सूचना सुधारा, पुनरावलोकनाची पायरी अधिक काटेकोर करा किंवा वापर तात्पुरता थांबवा, आणि तीच चूक पुन्हा होऊ नये म्हणून घटनांची नोंद ठेवा.
प्रत्यक्ष कामात AI चा कमकुवत आणि प्रभावी जबाबदार वापर कसा असतो?
कमकुवत आवृत्ती: सॅम दावे हाताळणाऱ्या पथकाला 'AI ची उत्तरे पुन्हा नीट तपासा' अशी आठवण ईमेलने पाठवतो आणि कर्मचारी पुस्तिकेत एक ओळ जोडतो. पुन्हा नीट तपासणे म्हणजे काय हे कुणालाही माहीत नसते, सामायिक लॉगिनमुळे कुणी काय पाठवले हे समजत नाही आणि स्थितीबद्दलची पुढची चुकीची माहिती दुसऱ्या ग्राहकाने तक्रार केल्यावरच उघड होते.
ठोस आवृत्ती: सॅम या एकाच वापरासाठी एक पानाचे नियंत्रण पत्रक तयार करतो. धोरण: सहाय्यक उत्तरांचे मसुदे तयार करू शकतो, पण दाव्यांवरील निर्णय, रकमा आणि तारखा फक्त दावा व्यवस्थापन प्रणालीतूनच घेतल्या जातील, मसुद्यातून कधीही नाही. पुनरावलोकन: प्रत्येक उत्तर पाठवण्यापूर्वी संबंधित कर्मचारी ते वाचतो आणि मंजुरी किंवा नकाराबद्दलची उत्तरे वरिष्ठ कर्मचाऱ्याकडे जातात. दस्तऐवजीकरण: एका छोट्या नोंदीत उद्देश, मंजूर सूचना आणि पुनरावलोकनाचा नियम नोंदवला जातो. देखरेख: दर शुक्रवारी सॅम पाठवलेल्या उत्तरांपैकी 20 उत्तरे नमुन्यादाखल निवडतो आणि त्यांतील स्थिती, भाषेचा सूर व दिलेली आश्वासने तपासतो. घटना: ग्राहकाला कोणतेही चुकीचे विधान पाठवले गेल्यास, केलेल्या दुरुस्तीसह त्याची एका दिवसात नोंद केली जाते. प्रत्येक कर्मचाऱ्याचे स्वतःचे प्रवेश खाते असते, त्यामुळे मसुदा कोणी तयार केला हे शोधता येते.
| नियंत्रण | जबाबदार व्यक्ती | पुरावे | किती वेळा |
|---|---|---|---|
| वापर धोरण | कामकाज प्रमुख | एका पानाचे नियंत्रण पत्रक | दर तिमाहीला पुनरावलोकन केले जाते |
| मानवी पुनरावलोकन | विमा दावे हाताळणारी व्यक्ती | प्रत्येक उत्तरावर ते हाताळणाऱ्या व्यक्तीचे नाव | प्रत्येक उत्तर |
| वरिष्ठांची अंतिम मंजुरी | वरिष्ठ हाताळणी अधिकारी | मंजुरीची नोंद | मंजुरी आणि नकाराची उत्तरे |
| निवडक नमुन्यांची तपासणी | कामकाज प्रमुख | तपाससूचीचे निकाल | दर आठवड्याला, 20 उत्तरे |
| घटनांची नोंदवही | कामकाज प्रमुख | नोंद आणि दुरुस्ती | एका कामकाजाच्या दिवसात |
AI च्या जबाबदार वापरासाठी तुम्ही लागू केलेली नियंत्रणे काम करत आहेत हे कसे ओळखावे?
तीन प्रश्नांची पुराव्यासह उत्तरे देता येत असतील तर तुमची नियंत्रणे काम करत आहेत: हे उत्तर कोणी तपासले, तयार झालेली उत्तरे तपासणी यादीतील निकष किती वेळा पूर्ण करत नाहीत आणि मागील घटनेनंतर काय बदलले? कोणत्याही प्रश्नाचे उत्तर 'आम्ही तसे गृहीत धरतो' असे असेल, तर ते नियंत्रण फक्त कागदावर आहे.
धोक्याचे संकेतही शोधा: नमुना तपासण्या नेहमीच उत्तीर्ण होणे, ज्याचा अर्थ तपासणी यादीचे निकष खूप सैल आहेत असा असू शकतो; काम जास्त असताना लोक वगळतात असे पुनरावलोकनाचे टप्पे; आणि साधन अद्ययावत केल्यापासून न बदललेल्या नोंदवहीतील नोंदी.
लहान कार्यसंघांमध्ये AI चा जबाबदारीने वापर करताना होणाऱ्या सामान्य चुका कोणत्या?
सर्वात सामान्य चूक म्हणजे मोठ्या कंपनीची चौकट जशीच्या तशी घेणे आणि मग ती कधीच न वापरणे. इतर चुका: जबाबदारी कोणाची हे ठरू न देणारे सामायिक लॉगिन, वाढदिवसाचा संदेश आणि दाव्यावरील निर्णय यांना एकाच पद्धतीने हाताळणारे पुनरावलोकन नियम, तक्रारी येईपर्यंत निष्क्रिय राहणारी देखरेख आणि प्रॉम्प्ट किंवा धोरण न बदलता गुपचूप दुरुस्त केलेल्या घटना. मोठा फायदा देणाऱ्या एका वापरापासून सुरुवात करा, पाच नियंत्रण उपाय ठरवा आणि तिथून व्याप्ती वाढवा.
Tosheo.ai च्या अभ्यासक्रम सूचीमध्ये जबाबदार AI हा विषय कुठे येतो?
जबाबदार AI हा धडा AI साक्षरता अभ्यासक्रमातील जबाबदार AI आणि धोरण या विभागात आहे. तो नैतिक AI या धड्यानंतर आणि मानवी सहभागासह पुनरावलोकनाची रचना या धड्यापूर्वी येतो. प्रत्यक्ष सरावात तुम्हाला स्वतःच्या भूमिकेतील AI च्या एका वापरासाठी नियंत्रणपत्रक लिहायचे असते. गुणांकन निकषांनुसार दिलेला अभिप्राय प्रत्येक नियंत्रणासाठी जबाबदार व्यक्ती, पुरावा आणि वारंवारता नमूद केली आहे का हे तपासतो. संघ योजनेवरील व्यवस्थापक सामायिक साधन वापरणाऱ्या प्रत्येकाला हा धडा नेमून देऊ शकतात.